‘Jullie moeten wat opener zijn’
Asia Sapala werd vierenhalfjaar geleden door de liefde naar het Brabantse Uden gedreven. Die liefde is over, maar ze is nog steeds in Nederland. Met wat vriendinnen richtte ze in Oss de Poolse vereniging OSStoja op. Andere Polen helpen, dat is het doel.
‘Ik kom uit een van de grootste steden van Polen: Łódź. Dat ligt in het centrum van Polen en daarin verschil ik van andere Polen die ik in Nederland tegenkom. Zij komen voor een groot deel uit Silezië, dat is een deel van het land dat vroeger van Duitsland is geweest.
Door de liefde ben ik naar Nederland gekomen. Ik kwam een Nederlandse man tegen en samen hebben we eerst een jaar in Polen gewoond totdat we naar Nederland verhuisden. Het Brabantse Uden om precies te zijn. Die verhuizing is nu vierenhalfjaar geleden. Helaas is die relatie verleden tijd. Toen heb ik ervoor kunnen kiezen om terug te gaan naar Polen, inderdaad. Maar ik had leuk werk met aardige collega’s. Waar ik toen werkte daar ben ik nog steeds. Ik werk bij Vetipak. Dat is een bedrijf gespecialiseerd in co-packing. Dat betekent dat we als bedrijf producten verpakken en verzenden.
En ik ben geen opgever. Ik voelde dat mijn missie niet voltooid was.
Ik had een Poolse vriendin en zij had een dochter. Zij ging naar een Poolse school in de buurt. Van huis uit ben ik lerares Duits en ik ging met mijn vriendin mee naar die school. Daar werd ik gevraagd om als Poolse vrouw op vrijwillige basis voor de klas te gaan staan. Dat leek me leuk en toen ben ik dat dus gaan doen.
Maar na ongeveer een jaar werken kregen twee vriendinnen van mij en ik ideeën over hoe zo’n school geleid moet worden. Dat waren andere gedachten dan de school waar ik werkte. Daarom zijn we toen iets anders gaan doen en hebben we een eigen school gestart. Dat wilden we wel in een andere regio, we wilden onze ‘oude’ school niet voor de voeten lopen. In Oss konden we terecht, zo is OSStoja ontstaan. OSStoja, de Poolse Vereniging voor Cultuur en Onderwijs. Daar geven we aan verschillende groepen les. Zo hebben we een peuterspeelgroep van kinderen tot drie jaar oud. Ook hebben we groepen met kinderen van vier tot dertien jaar oud. We geven les over de geschiedenis van Polen bijvoorbeeld. Dat doen we op twee zaterdagen in de maand. Ook kunnen kinderen bij ons ouderwets Poolse spelletjes spelen. Dat doen we allemaal in het Pools. Voor die kinderen is dat ook fijn. Zij komen hier in een vreemd land met een andere taal. Op school wordt er van ze verwacht dat ze Nederlands kunnen spreken, dat is hartstikke moeilijk. Hier kunnen ze meer leren over hun land en hun eigen taal spreken.
Eigenlijk zijn we meer dan een school. We hebben bijvoorbeeld ook een bibliotheek, maar organiseren ook veel activiteiten. Met carnaval bijvoorbeeld. Dan nodigen we zowel Poolse kinderen als Nederlandse kinderen uit om een groot feest te vieren. Zo breng je ze in contact met elkaar. Maar ook de ouders komen elkaar zo tegen. Vooral moeders, kunnen ze lekker babbelen terwijl ze koffie drinken.’
‘Ook volwassenen kunnen terecht bij ons. Zo zijn we bezig met de oprichting van een infopunt voor Poolse arbeiders. We zijn daarover in gesprek met de gemeente Oss. De bedoeling van het infopunt is dat Polen die hier nieuw zijn en vragen hebben bij ons terecht kunnen. We willen alles behandelen, een woonplaats bijvoorbeeld. Of de Nederlandse taal. Daarvoor gaan we een cursus Nederlands beginnen. We zoeken nog wel een leraar, heb jij misschien interesse?
Dit is een voorbeeld van een goed initiatief van Polen in Nederland. Maar daar wordt nauwelijks aandacht aan gegeven. Nee, die kutkranten geven alleen aandacht aan dat ene negatieve verhaal. Daardoor ontstaat er een fout beeld van ons. Wij zouden alleen maar wodka drinken bijvoorbeeld, maar daar klopt helemaal niks van. Daar heb ik een leuk voorbeeldje van. Laatst hebben we met OSStoja een feest gegeven voor iedereen waarmee we met de vereniging in contact zijn gekomen. Uiteindelijk kwamen er ongeveer dertig personen, waarvan vooral Polen. Voor die groep moesten we natuurlijk een zaaltje afhuren. Maar de vrouw die het zaaltje beheerde was erg wantrouwig. ‘Welke drankjes drinken jullie? Goedkoop bier? Of veel wodka? Dat drinken jullie allemaal toch?’, zei ze tegen ons. We mochten het zaaltje wel huren en ik kan je vertellen dat er niemand een glas wodka heeft aangeraakt. Toen die vrouw even langskwam om te kijken was ze verrast, ze had het totaal niet verwacht zei ze tegen ons. Dat komt vooral door de media. Mensen lezen in de kranten iets negatiefs over ons en nemen dat over. De media geeft vooral aandacht aan die ene dronken Pool die hier een paar maanden komt werken. Maar jullie zijn toch ook wel eens dronken? Er zijn nog zoveel meer Polen hier in Nederland met gewoon een goede opleiding die niet worden gezien. Dat is zo jammer. Hoe we dat beeld kunnen veranderen?’
‘Jullie Nederlanders zijn niet zo tolerant als jullie denken. Ja, wat piercings, tatoeages en homoseksualiteit betreft zijn jullie dat zeker. Maar ten opzichte van andere naties? Nee, dat niet. En ergens is het ook wel te begrijpen als je kijkt naar de geschiedenis van dit land met gastarbeiders. Met Turkse en Marokkaanse gastarbeiders heeft Nederland wat problemen gehad. Misschien dat Nederlanders daarom tegenwoordig wat gesloten zijn tegenover Polen. Maar jullie moeten juist wat opener zijn. Elke Nederlander heeft zijn eigen vriendengroep en doet daarmee van alles. Waarom denk je dat een Pool goedkoop bier gaat halen en dat thuis opdrinkt in plaats van naar de kroeg te gaan? Nederlandse vriendengroepen gaan naar de kroeg en staan daar allemaal bij elkaar. Een Pool, die misschien nauwelijks Nederlands kan, staat daar in zijn eentje en voelt zich buitengesloten. Er is nagenoeg niemand die hem uitnodigt om bij hen te komen zitten.
Maargoed, met OSStoja willen we het beeld van Nederlanders over Polen dus verbeteren. Daar zijn we hard mee bezig en ik kan merken dat we op de goede weg zijn. Ik zou dan ook zeggen, kom een keer langs. Iedereen is van harte welkom bij ons. Maar wat ook heel belangrijk is voor mij: door OSStoja heb ik heel veel nieuwe vriendinnen gekregen. Het is dan ook niet alleen maar werken voor ons, maar ook een leuke gelegenheid om te kletsen met elkaar . Dat is heel belangrijk voor mij.’
